Najlepszy czas na bursztyn nad Bałtykiem trwa od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Po silnym sztormie morze wyrzuca na brzeg wodorosty, drewno i lekkie bryłki „bałtyckiego złota”. Szerokie, piaszczyste plaże gminy Dziwnów – od Międzywodzia przez Dziwnów i Dziwnówek po Łukęcin – to dobre miejsce na poszukiwania, a w listopadzie masz je praktycznie dla siebie.
Kiedy szukać bursztynu?
- Tuż po sztormie, gdy wiatr słabnie, a woda zaczyna się cofać.
- Wcześnie rano – zanim plażę przejdą inni poszukiwacze.
- Od listopada do kwietnia – wtedy sztormy są najczęstsze, choć bursztyn trafia się też po letnich załamaniach pogody.
Gdzie szukać na plaży?
Bursztyn jest lekki, więc fale wyrzucają go razem z innym lekkim materiałem. Szukaj:
- w ciemnych pasach wodorostów, patyków i drobnych muszli wzdłuż brzegu,
- w zagłębieniach piasku, w których zatrzymał się wyrzucony materiał,
- przy przeszkodach, które zatrzymują to, co niesie fala – na przykład w rejonie falochronów u ujścia Dziwny.
Doświadczeni zbieracze wychodzą też po zmroku z latarką UV – bursztyn świeci w jej świetle. Nie szukaj tylko na czystym, gładkim piasku: tam fala zwykle niczego nie zostawia.
Jak rozpoznać bursztyn?
- Jest bardzo lekki i w dłoni szybko robi się ciepły – kamień i szkło pozostają chłodne.
- W mocno osolonej wodzie unosi się na powierzchni, a kamień tonie.
- Po potarciu o wełnę elektryzuje się i przyciąga drobne skrawki papieru.
Uwaga na biały fosfor
Na bałtyckich plażach zdarzają się grudki białego fosforu – pozostałości z czasów II wojny światowej. Wyglądają jak bursztyn, ale po wyschnięciu mogą same się zapalić i spowodować poważne oparzenia. Znaleziska noś w szklanym lub metalowym pojemniku, nigdy w kieszeni. Jeśli coś zacznie dymić, nie dotykaj tego, zasyp piaskiem i w razie potrzeby dzwoń pod numer 112.
Co mówią przepisy?
- Bursztyn na własny użytek możesz zbierać bez zezwolenia – ręcznie, na plaży i w płytkiej wodzie przy brzegu.
- Nie wolno go szukać na wydmach, na klifach, w lasach ani w parkach narodowych. W gminie Dziwnów oznacza to m.in. zakaz kopania pod klifami w Łukęcinie i Dziwnówku, chronionymi jako rezerwaty przyrody.
- Poszukiwania nie mogą przeszkadzać innym osobom na plaży.
- Zbieranie na większą skalę, z użyciem sprzętu, wymaga zezwoleń.
- Znalezisko o wartości historycznej trzeba zgłosić konserwatorowi zabytków.
Po poszukiwaniach
Poranny spacer po plaży w listopadzie to także świetny moment, by zobaczyć sztormowe morze i ujście Dziwny. Gdy zmarzniesz, rozgrzej się w jednym z całorocznych obiektów z basenem i spa albo w lokalu z rybą przy porcie.
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej szukać bursztynu nad Bałtykiem?
Tuż po sztormie, wcześnie rano. Najwięcej bursztynu morze wyrzuca od listopada do kwietnia.
Czy zbieranie bursztynu na plaży jest legalne?
Tak. Na własny użytek można zbierać bursztyn bez zezwolenia, ręcznie, na plaży i w płytkiej wodzie. Nie wolno robić tego na wydmach, klifach, w lasach i parkach narodowych.
Gdzie szukać bursztynu na plaży?
W pasach wodorostów i patyków wyrzuconych przez fale, w zagłębieniach piasku i przy przeszkodach, takich jak falochrony.
Jak odróżnić bursztyn od białego fosforu?
Nie zawsze da się to zrobić na oko. Znaleziska noś w szklanym lub metalowym pojemniku, nie w kieszeni. Fosfor po wyschnięciu może się zapalić – jeśli coś zacznie dymić, zasyp to piaskiem i nie dotykaj.